آموزش عربی 138 ص

بسمهتعالی

قواعد زبان عربی            صرف (تجزیة ساختمان هر کلمه)                 فعل

                                     اسم

                                     حرف

                                  نحو(نقش هر کلمه در جمله)                 انواع اعراب

                                اعراب فعل مضارع

                                مرفوعات

                                منصوبات

                                مجرورات

                                توابع

                                اعداد

(تحلیل صرفی فعل )

1) فعل از نظر زمان و صیغه                       ماضی                       ماضی ساده

                                         ماضی نقلی

                                     ماضی بعید

نهی   جحد

                                     ماضی استمراری

غایب و متکلم           مخاطب

                                                      مضارع                           

                                                     امر            

                                                    مستقبل

 2) فعل از نظر تعداد حروف          ثلاثی        مجرد         مزید

                   رباعی          مجرد         مزید

3) فعل از نظر کیفیت حروف           صحیح       1-  سالم            2- مهموز        3-  مضاعف

                                             معتل          1 - مثال      2 -  اجوف     3 -  ناقص      4 - لفیف

4) فعل از نظر داشتن مفعولبه           1 - لازم                          2 - متعدی

5) فعل از نظر داشتن  فاعل          1-معلوم          2- مجهول ( فاعل ندارد)

6)  فعل از نظر تغییرات حرف آخر            1 -معرب         2- مبنی

جدول صرف افعال ماضی و مضارع با تعیین شناسه و ترجمه

شماره صیغه	صیغه فعل	ضمیر منفصل رفعی	صرف ماضی ذَهَبَ	ترجمه	شناسه ضمیر متصل رفعی	صرف مضارع یَذهَبُ	ترجمه	شناسه
1	للغائب= مفرد مذکر غایب	هُوَ	ذَهَبَ	رفت یک مرد	( هُوَ مستتر)	یُذْهَبُ	میرود	( هُوَ مستتر)
2	للغائبَیْنِ = مثنی مذکر غایب	هُما	ذَهَبا	رفتند دو مرد	ا	یَذْهبان(5)	میروند	ا
3	للغائبینَ = جمع مذکر غایب	هُم	ذَهَبوا (1)	رفتند مردان	و	یَذْهَبون	میروند	و
4	للغائبه= مفرد مونث غایب	هَی	ذَهَبُت (2)	رفت یک زن	( هی مستتر)	تَذَهَبُ	میرود	( هی مستتر)
5	للغائبَتَیْنِ = مثنی مونث غایب	هُما	ذَهَبْتُا	رفتند دو زن	ا	تَذْهَبان	میروند	ا
6	للغائباتِ = جمع مونث غایب	هُنَّ	ذَهَبْنَ(3)	رفتند زنان	ن	یَذْهَبْنَ	میروند	ن
7	للمخاطب= مفرد مذکر مخاطب	اَنْتَ	ذَهَبْتَ	رفتی تو یک مرد	ت	تَذْهَبَ	میروی	( اَنْتَ مستتر)
8	للمخاطَبَیْنِ = مثنی مذکر مخاطب	اَنْتُما	ذَهَبْتُما	رفتند شما دو مرد	تُما	تَذْهَبان	میروید	ا
9	للمخاطبینَ = جمع مذکر مخاطب	اَنْتُم	ذَهَبْتُم	رفتند شما مردان	تُمْ	تَذْهَبون	میروید	و
10	للمخاطبهِ= مفرد مونث مخاطب	اَنْتَ	ذَهَبْتَ	رفتی تو یک زن	ت	تَذْهَبینَ	میروید	ا
11	للمخاطَبَتَیْنِ = مثنی مونث مخاطب	اَنْتُما	ذَهَبْتٌما	رفتید شما دو زن	تُما	تَذْهَبان	میروید	ا
12	للمخاطبات= جمع مونث مخاطب	اَنْتُنَّ	ذَهَبْتُنَّ	رفتید شما زنان	تَنَّ	تَذّهَبْنَّ	میروید	ن
13	للمتکلم وحده = متکلم وحده( مفرد مذکر و مونث)	اَنا	ذَهَبْتُ	رفتم	ت	اَذْهَبُ	میروم	( اَنَا مستتر)
14	للمتکلم معالغیر = ( مثنی جمع مذکر و مونث)	نَحْنٌ	ذَهَبْنا	رفتیم	نا	نَذْهَبُ	میرویم	(نَحْنُ مستتر)

 

 

نکات مهم:

1 – الفی که پس از (و) جمع مذکر میآید فقط جنبه تزئین فعل را دارد و جزء ضمیر متصل رفعی نمیباشد.

2 – (ت) تأنیث نشانه مؤنث بودن فعل است و جزء ضمیر متصل رفعی نمیباشد.

3 -  در صرف فعل ماضی از صیغة (6) تا آخر، لام الفعل ساکن میباشد.

4 – هر گاه فعلی به ضمیر(ی) متکلم وحده اضافه شود به (ن) وقایه نیاز دارد، مثل: ضَربَنی : مرا زد (ن) وقایه

5 – (ن) در آخر فعل مضارع نشانة رفع فعل مضارع است و ضمیر فاعل نمیباشد .

ماضی منفی: ما نافیه + ماضی       ما ذَهَب : نرفت

مضارع منفی: لا یا ما نافیه + مضارع         لا یَذْهَبُ : نمیرود        ما یَخْدعونَ: فریب نمیدهند.

J نمونه  تست فعل ماضی و مضارع:

1 – کدام گزینه برای عبارت « هُنَّ معلماتٌ مهذّباتٌ ……..  التلمیذات» مناسب است ؟ ( آزاد پزشکی 75)

1) تُرشدینَ                 2) یُرِشْدنَ              3) یُرْشِدُ         4) تُرْشِدْنَ

2 – ما هِیَ صیغه « تُریدنَ» (آزاد پزشکی 75)

1) للغائبات           2) للمخاطبه        3) للمخاطباتِ        4) للغائبهِ

3 – کدام صیغه بعد از « الطالباتُ … » صحیح است ؟ ( سراسری ریاضی 68)

1) جَلَسَتْ      2) جَلَسَتا              3) جَلَسْنَ       4) جَلَسوا

4 – فعل مناسب برای عبارت « سَمِعْتُ رجالاً … مِنْ یوسف» کدام است ؟ ( سراسری ریاضی 71)

 1) تَتَحَدَّثون           2) یَتَحَدَّثونَ       3) یَتَحَدَّثُ         4) تَتَحَدَّثُ

5        - (ن) در کدام صیغه ضمیر است؟ ( آزاد زبان 73)

1) یُجاهِدْنَ             2) یُجاهدونَ                3) تُجاهدینَ       4) تُجاهِدانِ

ماضی نقلی: قَدْ + ماضی           قَدْ ذَهَبَ      : رفته است .

ماضی بعید: کان + قَدْ + ماضی        کان قَدة ذَهَبَ : رفته بود.

ماضی استمراری: کانَ + مضارع   کانَ یَذْهَبُ : میرفت .